กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise

กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise

กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise วีโคเคยได้รับเลือกให้เข้าร่วมสัมมนาและพัฒนาแผนธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) กับ สำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ เป็นโครงการพัฒนาระบบซอฟต์แวร์เพื่อใช้ในการสร้างธุรกิจเพื่อสังคม และพอดีได้ข่าวบิล เกตต์ มหาเศรษฐีระดับโลก เจ้าของบริษัทไมโครซอฟต์ ร่วมลงทุนกับบริษัท Startup เลยอยากนำเรื่องนี้มาเล่าให้ฟังกันสักหน่อยจะได้รู้จักธุรกิจเพื่อสังคมว่ามันคืออะไรกันแน่

Heliogen’s solar energy plant in Lancaster, California Photograph: Heliogen

• กิจการเพื่อสังคม คืออะไร?

วันนี้อยากจะขอเล่า กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise ธุรกิจสายพันธ์ใหม่ (จริงๆมีมานานแล้วแต่คนไม่รู้จัก) ที่ไม่ควรมองข้าม เพราะคนทั่วไปสับสนระหว่าง คำว่า กิจการเพื่อสังคม (SE) กับ การรับผิดชอบต่อสังคมของบริษัท (CSR) เพราะได้ยินคำว่า CSR บ่อยๆ ที่บริษัทใหญ่ๆมักทำกัน CSR ไม่ใช่กิจการเพื่อสังคม เป็นการจัดสรรงบประมาณของบริษัทเพื่อทำโครงการเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อมเป็นครั้งๆไป แต่บริษัทยังทำธุรกิจหลักเพื่อมุ่งหวังผลกำไร ไม่ใช่มูลนิธิ ไม่ได้การขอเงินบริจาค ไม่ใช่กิจกรรมหาเงินทำบุญ แต่ กิจการเพื่อสังคม เป็น ธุรกิจจริงๆที่สร้างผลกำไร สร้างรายได้ และส่งผลกระทบเชิงบวก ต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ควบคู่ไปด้วย เหมือนทำงานได้เงินแล้วยังมีส่วนช่วยโลกของเราให้น่าอยู่ยิ่งๆขึ้นไปอีกด้วย โอโห้กันเลยทีเดียวเชียวละ

กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise

• ยังไงเรียกว่ากิจการเพื่อสังคม?

เป็นธุรกิจที่สร้างรายได้ ผลกำไร และมีผลกระทบเชิงบวกกับสังคมและสิ่งแวดล้อม ได้ทั้งเงินและได้ช่วยเหลือสังคมและสิ่งแวดล้อมไปด้วยพร้อมๆกัน

• กิจการเพื่อสังคม (SE) กับ การรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมของบริษัท (CSR) ต่างกันไหม?

SE = Social Enterprise = กิจการเพื่อสังคม

CSR = Corporate Social Responsibilities = การรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมของบริษัท

ต่างกัน หลายท่านคงเคยได้ยินคำว่า CSR ที่หลายบริษัททำกัน แต่บริษัทเหล่านั้นไม่ได้เป็นกิจการเพื่อสังคม เพราะทำเพื่อธุรกิจ เพื่อผลกำไรเป็นหลัก ไม่ได้มีผลกระทบเชิงบวกกับสังคมและสิ่งแวดล้อม เพียงแต่จัดสรรงบส่วนนึงมาทำโครงการการรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมของบริษัทเป็นครั้งๆไป

• กิจการเพื่อสังคม (SE) กับ มูลนิธิ (Foundation) ต่างกันไหม?

ต่างกัน มูลนิธิ รายได้คือการรับบริจาค แล้วนำเงินที่ได้รับไปช่วยเหลือคน สังคม และสิ่งแวดล้อม ตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ ต่างจากธุรกิจเพื่อสังคม ที่เป็นธุรกิจสร้างรายได้ ผลกำไร และมีส่วนช่วยเหลือสังคมและสิ่งแวดล้อมไปด้วยพร้อมๆกัน

Social enterprise: an idea whose time has comeตัวอย่าง

การลงทุนที่สร้างผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ได้ข่าว บิล เกตต์ มหาเศรษฐีระดับโลก เจ้าของบริษัทไมโครซอฟต์ ร่วมลงทุนกับบริษัท StartUp ที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์มาสร้างเป็นพลังงานความร้อน โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ AI (Artifical Intelligent) เป็นตัวควบคุมชุดแผงกระจกเพื่อให้หมุนทำมุมกระท้อนไปที่จุดเดียวกันเพื่อให้ได้รับพลังงานแสงอาทิตย์มากที่สุด โดยส่งไปรวมแสงที่จุดรับพลังงาน ได้พลังงานความร้อนเป็นพันองศาเซลเซียสซึ่งยังไม่มีบริษัทไหนทำความร้อนได้ถึง เพื่อนำไปใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมหนัก ลองคิดดู ถ้าบริษัทนี้ทำสำเร็จ จะช่วยลดมลภาวะต่อโลกใบนี้มากเท่าไหร่ โดยโรงงานปูนซิเมนต์เป็นแหล่งปล่อยมลพิษที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลก รองจากน้ำมันและถ่านหิน จากเดิมโรงงานอุตสาหกรรมหนักใช้พลังงานจากถ่านหิน ในการผลิตความร้อนทำให้เกิดมลภาวะ ถ้าธุรกิจนี้สำเร็จจะมีผลกระทบเป็นวงกว้างต่อโลกใบนี้ และ ส่งผลเพิ่มมากขึ้นเมื่อมีโรงงานมาใช้บริการกับธุรกิจนี้มากขึ้นเรื่อยๆ ถือว่าเป็นกิจการเพื่อสังคม Social Enterprise คือ ธุรกิจได้กำไรมากขึ้น แล้วยังช่วยลดมลภาวะต่อโลกใบนี้มากขึ้นตามไปด้วย

อีกตัวอย่าง

เป็นเรื่องใกล้ตัวมากขึ้น บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) มีบริษัทที่ใช้พลังงานทางเลือก หรือ พลังงานสะอาด เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ มาสร้างเป็นพลังงานไฟฟ้า โดยส่วนมากพลังงานไฟฟ้า ถูกสร้างมาจากแก๊สธรรมชาติ น้ำมัน ถ่านหิน ซึ่งทำให้เกิดมลภาวะต่อโลกใบนี้ หากมีบริษัทที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์เปลี่ยนเป็นพลังงานไฟฟ้า มาแทนที่มากขึ้นแล้ว ซึ่งจะส่งผลทำให้บริษัทได้กำไรมากขึ้นตามสัดส่วนที่ขายพลังงานไฟฟ้าได้ และช่วยลดมลภาวะของโลกนี้มากขึ้นตามไปด้วย

ไม่น่าเชื่อว่า การใช้พลังงานแสงอาทิตย์ ซึ่งแต่ก่อนเป็นเรื่องไกลตัว เนื่องจากแผงโซล่าเซลล์มีราคาสูง แต่ปัจจุบันแม้แต่ครัวเรือนยังสามารถนำมาใช้ได้ เป็นแผงโซล่าเซลล์ขนาดเล็กติดไว้นอกบ้าน ชาร์ทพลังงานแสงอาทิตย์เข้าแบตเตอรี่ขนาดเล็กในตอนเช้า จากนั้นตอนดึกแสงไฟก็จะติดเองอัตโนมัติเป็นตัวช่วยประหยัดการใช้พลังงานไฟฟ้าอีกทางนึงด้วย

สรุป

วีโคพีเดีย สรุปว่า กิจการเพื่อสังคม คือ ธุรกิจที่ทำแล้วได้กำไร แล้วยังมีส่วนช่วยเหลือสังคมและสิ่งแวดล้อมควบคู่ไปด้วย เราไม่ได้เพียงได้เงินแต่เราได้ช่วยให้โลกใบนี้น่าอยู่ยิ่งขึ้น ส่งต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้นให้กับคนรุ่นถัดไป

ขอขอบคุณ

• Bill Gates backs startup using sunlight to create 1,000C-plus heat
• Secretive energy startup backed by Bill Gates achieves solar breakthrough
• กิจการเพื่อสังคม Social Enterprise
• Social enterprise: an idea whose time has come
• สำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ
• Heliogen’s solar energy plant in Lancaster, California Photograph: Heliogen